FAMILIE MADLENER

 

Zou het toeval zijn of aardig om uit te zoeken. 

We zien Joh Madlener als dirigent van de Koninklijke Harmonie Apollo’s Lust op de foto. Hij zit op de voorste rij rechts (foto 1889) met zijn dirigeerstokje. Naast president Ignatius de Haes in het midden  met links daarvan Anton Kerssemakers die daar bestuurslid was.

Kerssemakers zou ook afspreken in de tuin aan de Vestdijk van Apollo’s Lust met Vincent van Gogh op zondagmiddag tussen 11 en 14 uur omdat ze daar een vaste tafel hadden.

In Eindhoven was een zeer levendig cultureel muziekleven.  

In de geschiedenis van  de van Gogh ’s  zien we dat de grootvader van Vincent al de naam Vincent droeg (1798-1874) en als predikant was geroepen in Breda. De grootmoeder was Elisabeth-Huberta Vrijdag (1790-1857). Het was een grote familie en het 6e kind was de zogenaamde Oom Cent (1820-1888), gehuwd met Cornelia Carbentus (1829-1913) en de 7e persoon was Theodoor  (1822-1885) de vader van Vincent en gehuwd met het zusje Anna Cornelia Carbentus (1819-1907). 

Oom Cent woonde in Princenhage en vlak in de buurt. Hij zich daar teruggetrokken als kunsthandelaar in ruste  omdat hij door zijn zwakke gezondheid afstand moest nemen als vennoot in Goupil & co in Parijs. Zijn oom Cent bouwde in 1873 een annex aan zijn patriciërshuis "Metersum"  met galerie en beeldentuin op de hoek van toentertijd de Voorstraat. Voor zijn kunstverzameling van Barbizon en Haagse school.  

Oom Cent raakte teleurgesteld in Vincent nadat hij verschillende malen had geprobeerd een passende betrekking voor Vincent te bezorgen in  het Goupil bedrijf tot in London en Parijs wat steeds weer mislukte. 

Vincent was in Zundert in 1953 geboren vlakbij Breda en Princenhage en ging ook nog naar een school in Tilburg. De familiebezoeken tussen de vader van Vincent en de rijke oom waren frequent. Oom Cent was kinderloos en uiteindelijk zou toch iemand de erfenis moeten overnemen. 

Hemelsbreed ligt Ginneken, waar Johannes Madlener (29-5-1836 tot 29-1-1901) geboren is  onder de rook van Breda. Hij is muziekleraar met een hele kunstzinnige familie die oorspronkelijk uit Oostenrijk en Zwitserland kwam. Hun nakomelingen zitten allemaal in het muzikale vak als organisten/pianisten, dirigenten en muziekleraren.    

Maar ook de  schilder Anthonius Josephus Madlener (1827-1890), de romantische landschapsschilder. Deze is leerling geweest op de Academie in Den Haag en kreeg les van J.F. Hoppenbrouwers. Plotseling duikt  J. Madlener in 1876 op in Eindhoven waar de Vereniging van Bouwkundige Vakken de viering van Willem III voorbereidde. Hij was oorspronkelijk ook al de dirigent van de in 1871 opgerichte  Harmonie Cecilia in de plaatselijk herberg van Princenhage en verkreeg het predicaat "Koninklijke van Willem III" nadat Joh. Madlener een speciale parademars had gecomponeerd voor die gelegenheid.

De harmonie kende ook andere vormen van cultuur zoals  een eigen toneel afdeling. De familie Madlener woonde in Breda (Markt 124) in de buurt van de van Gogh’s en vertrokken via Tilburg uiteindelijk naar Eindhoven. Johannes Madlener werd  daar  benoemd in 1876 als dirigent van Apollo’s Lust. Hoe deze benoeming tot stand kwam is gissen. Hij had ook een zoon Peter en die speelde ook in de harmonie (1889). 

Er waren totaal 5 kinderen waarvan dochter Elisa ook een muzikale weg zou vinden als zangeres en pianiste.

 

Ook zou Johannes de dirigent worden van het Geldrops muziekkorps wat ontstaan is uit L’union Musicale (opgericht 01-10-1885). Zijn zoon Piet (29-11-1870, Breda) zou  zijn vader in 1897 opvolgen als dirigent  van dit korps voor 2˝ uur in de week. Piet zou ook spelen in de Koninklijke Harmonie Apollo’s Lust, waar zijn vader dirigeerde en muziekleraar worden en Phileutonia in "het Rozeknopje" dirigeren. 

Een grote eer was dat hij als stads-organist van de Sint Catharinakerk onze welbekende Hein van de Zande (1841-1903) mocht opvolgen gedurende  vele jaren, van 1903 tot 1941. 

In 1885 zou Vincent bij het muziekschooltje van Hein van de Zande  bij hem aan huis in de Volderstraat pianolessen willen nemen. Net nadat het voor Hein te moeilijk was geworden de trappen naar het orgel te beklimmen is hij uiteindelijk naar het bejaardentehuis in de Rozemarijnstraat vertrokken voor verdere verzorging. 

Joh. Madlener zou op 3-7-1886 zijn 25 jarig huwelijk vieren alsmede zijn  10 jarig dirigentschap van Apollo’s Lust en overlijden in 1901 op 64 jarige leeftijd.        

Gezien de niet veel voorkomende naam en de gemeenschappelijk locaties is er een grote kans dat Vincent en de Madleners elkaar gekend hebben vanuit de tijd van Princenhage en omgeving. In elk geval moet het ter sprake gekomen zijn bij ontmoetingen in Eindhoven en bij  Apollo’s Lust en helemaal door Anton Kerssemakers’s  gezelschap.

Leuke bijkomstigheid is dat het programma en muziekpapier is gedrukt bij Joh Baert, de eerdere compagnon van de familie Gestel, die hem uit hebben gekocht. 

Vrijdag Premium Printing is begonnen met het succes van muziekpapier drukken en heeft onlangs het bedrijf Gestel Premium Printing laten voortbestaan. Peter Louis Vrijdag is de oprichter van het hedendaagse Nederlandse Steendruk Museum in Valkenswaard en nazaat. De gehele familie Vrijdag heeft een prominente rol gespeeld in het muzikale en culturele leven van Eindhoven.

De grootmoeder van Vincent van Gogh was Elisabeth Huberta Vrijdag (1790-1857). Deze woonden in Breda waar haar echtgenoot Vincent (1798-1874)  als Dominee was geroepen.

Ook Elisa Madlener had een muziekwinkel, muziekboeken, instrumenten en partituren. Zowel in de Vrijstraat als later in de Dommelstraat. Ze was een gevierde klassieke zangeres en pianiste rond de eeuwwisseling. De winkel zou uiteindelijk failliet gaan.

Frappant is ook dat Elisa trouwde met Hr. Bree uit Roermond en dat Anton Hermans daar ook vandaan kwam. Hermans bepaalde voor een groot deel het culturele leven in Eindhoven en zijn vriend de architect Pierre Cuypers bouwde de Sint Catharinakerk en waarschijnlijk op zijn voorspraak. Hermans zou ook de kerk in aanbouw fotograferen   


- Ginneken -



- Bouw Sint Catharinakerk -


  - Madlener -


- Appollo's Lust -


- 1889 -


- 1889 -


- Catharina Kerk -


- Princenhage -