ANTON HERMANS - PIERRE CUIJPERS 1827-1921


De architect van het riante huis van Antoon Hermans aan de Keizersgracht 15 te Eindhoven was zijn vriend Pierre Cuypers.

Dit huis is dan minder bekend dan het Rijksmuseum Amsterdam (1885 en toen door Vincent van Gogh en Anton Kerssemakers bezocht), het Centraal Station en vele in Gotische/Renaissance stijl gebouwde kerken (70 stuks) maar ook het Ministerie van Justitie in den Haag en het Academie gebouw in Utrecht.

Zijn werkwijze was uitzonderlijk omdat zijn tekenwerk, van ontwerpschets tot eindresultaat vaak ter plekke werd uitgevoerd door hem en vele tekenaars.

Hij zal dat in Eindhoven dan ook wel gedaan hebben voor de Sint Catharinakerk. Wat hij beschouwde als een van zijn beste werken, alsmede het huis van Antoon Hermans en zijn vrouw Johanna Smits.
Hermans vereeuwigde hem als een ode met 3-d plaquette gemaakt uit klei en als hoofdmotief zijn eigengemaakte foto van de Sint Catharinakerk, met op de voorgrond zín vriend Cuypers omringd door zijn medewerkers en die trots naar zijn kerk wijst.

ANNEX
Op 27 Maart 2014 mocht ik een bezoek brengen aan het huis aan de Keizersgracht 15 te Eindhoven waar Antoon Hermans indertijd woonde en Vincent op bezoek kwam.
De muurankers in de gevel met de initialen van Hermans en zijn vrouw zijn prominent een aantal malen zeer decoratief te zien.
De huidige eigenaar van het pand heeft het prachtig laten restaureren, met respect voor de bewoners van indertijd.
Huurders van het pand hebben nu hun kantoren in dit gemeentelijke monument en culturele erfgoed.
Het is een ware belevenis om door het pand te dwalen en in te leven dat Vincent van Gogh daar kwam werken en er ook zijn vriend Anton van Rappard mee naartoe nam om de 6 paneelvoorstellen van Vincent te bewonderen.
Ook Dimmen Gestel schijnt er vaker geweest te zijn zoals hij in zijn herinneringen optekende.
Echter heeft hij Vincent zelf daar nooit getroffen.

Bij de ingang gaan een paar treden naar de verdieping boven het onderkelderde huis en een oude messing reling zou ook uit de tijd van Van Gogh kunnen stammen.
De kantoren, gangen en trappenhal hebben ook gerestaureerde plafondschilderingen en o.a. in een ruimte aan de voorzijde van het huis is een geschilderde lambrisering welke is uitgevoerd als "Tromps líoeil" van een hangend gordijn.
In de hoek is het nog gedeeltelijk bewaard gebleven en onaangetast van een schildering tot aan het plafond, waarvan men meent dat Vincent daaraan gewerkt zou kunnen hebben.
Het is wel erg vaag en slechts een detail.

We weten ook dat Antoon Hermans zijn eetkamer zelf wilde decoreren met grote panelen, die Vincent als opdracht moest voor-schilderen. Hermans zou het dan later kopiŽren.
De plafonds zal Toon niet zelf gedaan hebben maar waarschijnlijk door de plaatselijke huisschilders?

In het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven bestaan nog van dat soort mallen van de toenmalige "Teekenschool" aan de Markt, welke daarvoor gebruikt konden worden en de voorstellingen gereproduceerd werden.

De grote en ruime  eetzaal van indertijd voor de gasten van de familie Hermans is nu kantoorruimte met kasten en planken, maar heeft ook nog prachtige natuurstenen zuilen op sokkel die helemaal intact zijn.
Een mooie parketvloer zou tussentijds vervangen kunnen zijn.
Die eetkamer is gericht op het noorden en geeft uitzicht op wat ooit een brede en diepe tuin is geweest van waaruit Vincent de Sint Catharinakerk tekende.
Gedeeltelijk is dit tafereel nu, door nevenstaande gebouwen aan het oog ontrokken.
Indertijd keek men aan de achterzijde uit over lagere gebouwen zoals op de van Gogh tekening.
De familie Vermeeren had daar hun sigarenwinkel in de Kerkstraat, maar ook de huisschilders van familie De Haan, die sinds meer dan 100 jaar daarvoor hun bedrijf uitoefenden.
Mogelijk heeft ook Jan Baijens als bescheiden amateur kunstenaar met zijn familiebedrijf de plafondschilderingen aangebracht, want Jan was naast de leverancier voor de verf die van Gogh bij hem kocht, ook de penningmeester van "de Vereniging der Bouwkundige Vakken".

Wat eens de tuin was die ver doorliep naar de Regtestraat, is nu een parkeerterrein, maar de gemetselde muren met boogvormen dateren wel uit die tijd.
De houten kap van het huis lijkt in elk geval geheel in de oude stijl te zijn teruggebracht.

Met dank aan eigenaar en bewoners dat ik dit mocht aanschouwen,


Peter Nagelkerke